Hướng dẫn 7 cách bảo quản thực phẩm an toàn và tươi lâu

7 cách bảo quản thực phẩm trong bài viết sau đây cung cấp những thông tin bổ ích về cách giữ được hàm lượng dinh dưỡng và độ tươi của thức ăn. Muốn thực phẩm để được lâu, không hỏng mốc cần có cách bảo quản chuẩn an toàn vệ sinh và và áp dụng đúng nguyên tắc phù hợp theo từng loại thực phẩm. 

Tác hại của việc bảo quản thực phẩm không đúng cách

Bảo quản thực phẩm là ngăn chặn hoặc làm chậm việc thức ăn bị hư hỏng. Mục đích để thức ăn giữ được chất dinh dưỡng tối đa. Do đó, dù lựa chọn thực phẩm tươi ngon, có nguồn gốc rõ ràng, nếu không bảo quản đúng cách thực phẩm sẽ bị vi khuẩn xâm nhập và gây nên những tác hại sau:

• Ngộ độc thực phẩm ở người: Thức ăn sau khi nấu chín bảo quản ở nhiệt độ thường trong 2 giờ đồng hồ. Sau thời gian này các vi khuẩn có hại phát triển nhanh về số lượng, gây nên độc tố nguy hiểm, đặc biệt là khi để qua đêm. Đối với thức ăn tươi sống bảo quản không đủ độ lạnh cũng là nơi phát triển mạnh của vi khuẩn.

• Lãng phí nguồn thức ăn: Khi bảo quản thực phẩm không đúng cách thức ăn sẽ nhanh hỏng. Thức ăn có mùi ôi thiu, đổi màu sẽ không thể sử dụng và phải bỏ đi, gây lãng phí. 
• Làm mất hương vị, dưỡng chất của thức ăn: Trường hợp bảo quản không đúng cách, thức ăn khi nấu lên không giữ được hương vị tươi như trước, chất dinh dưỡng vốn có cũng mất đi. 

Thực phẩm khi lưu trữ thiếu thận trọng sẽ gây hư hỏng, sản sinh độc tốt không tốt cho sức khỏe con người. Vậy nên, các nội trợ cần nắm các cách bảo quản thực phẩm đúng cách để giữ được nguồn thực phẩm tươi ngon, chất lượng cho cả gia đình. 

Các cách bảo quản thực phẩm khoa học

Với sự phát triển của khoa học hiện đại, nhiều phương pháp cách bảo quản thực phẩm an toàn ra đời. Tham khảo 7 cách bảo quản thức ăn phổ biến dưới đây để có lựa chọn phù hợp nhất:

Đựng trong hộp, chai, lọ

Muốn thực phẩm giữ được lâu phải đảm bảo tránh độ ẩm và không khí bên ngoài. Do đó, người ta thường để thức ăn trong hộp, chai, lọ.

Cách bảo quản này dễ thực hiện, ít tốn kém nhưng hiệu quả không cao. Khi đóng mở liên tục thức ăn trong hộp vẫn tiếp xúc với không khí, độ ẩm. Nếu tiệt trùng không đúng cách khi ăn thực phẩm vào dễ mắc bệnh về hệ tiêu hoá hay đường ruột. 

Lưu ý: Sơ chế sạch sẽ và tiệt trùng thực phẩm, để thực phẩm ráo nước trước khi cho vào hộp.

Bảo quản trong nhiệt độ thấp

Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh là phương pháp phổ biến được nhiều nhà sử dụng. Nhiệt độ thấp ức chế tốc độ sinh trưởng của vi khuẩn. 

Cách làm: Thực phẩm sau khi mua về cần làm sạch kỹ, tiệt trùng rồi mới bảo quản trong tủ. Bạn có thể bảo quản thức ăn chín trong ngăn đá hoặc ngăn lạnh. 

Tuy nhiên, khi áp dụng cách bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh cần lưu ý: 

• Thực phẩm đã chế biến với chưa chế biến phải để riêng với nhau. Nên đóng hộp riêng từng thực phẩm trước khi bỏ vào tủ lạnh.
• Không để thực phẩm trần trong tủ lạnh (không có bao bọc).
• Thực phẩm nóng vừa chế biến không được để liền vào tủ. 
• Không để quá nhiều thực phẩm làm chật tủ lạnh, ngăn cản không khí lưu thông trong tủ. 

Thực phẩm phù hợp: Hầu hết các loại thực phẩm.

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm hộp đựng thực phẩm, tuy nhiên người dùng nên lựa chọn sản phẩm có khả năng bảo quản tốt, giá thành hợp lý. LocknLock là thương hiệu sản xuất hộp bảo quản thực phẩm có tuổi đời hơn 40 năm. Hộp bảo quản thực phẩm LocknLock được làm từ thuỷ tinh chịu nhiệt với khả năng đóng kín tuyệt đối. Phần nắp được làm từ chất liệu tritan bền bỉ, sử dụng lâu dài không bị ám mùi, an toàn vệ sinh. 

Đặc biệt, sản phẩm có thể cho vào máy rửa chén, nồi chiên không dầu mà không bị ảnh hưởng, người dùng có thể yên tâm sử dụng mà không có bất kỳ lo lắng nào. Hộp bảo quản thực phẩm của LocknLock cũng có giá cả tốt và hợp lý với nhiều gia đình, đa dạng kích thước cho các nội trợ lựa chọn. 

Ướp muối hoặc đường

Nồng độ muối cao làm ức chế sinh trưởng hoặc tiêu diệt vi khuẩn nhưng không phá huỷ được độc tố của chúng gây ra. Vì vậy sau khi mua thực phẩm về phải làm sạch, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh trước khi bảo quản.

Đường cũng là một chất bảo quản thức ăn hiệu quả. Đây là cách bảo quản trái cây phổ biến từ xa xưa cho tới nay. Lưu trữ thực phẩm lâu dài bằng cách làm mứt, thạch, siro,…

Cách làm: Hoa quả mua về rửa sạch, ngâm với muối trắng hoặc nước rửa rau, hoa quả chuyên dụng. Cắt nhỏ vừa ý, cho vào hũ thuỷ tinh và ướp muối hoặc đường rồi đem đi cất trong tủ lạnh. 

Thực phẩm phù hợp: Các loại hoa quả ướp mặn như: Cóc, xoài, ổi,…Loại quả ướp ngọt: Mận, vải, đào,…

Lưu ý: Với nồng độ đường hoặc muối quá cao có thể làm mất chất dinh dưỡng của thực phẩm. Thực phẩm bảo quản theo cách này nên sử dụng trong vòng 1 tuần. 

Muối chua

Muối chua là cách bảo quản thực phẩm ở độ pH thấp hơn 4,5 (môi trường acid) giúp tiêu diệt các vi sinh vật gây hại và giữ được lâu.

Cách làm: Thực phẩm như rau, củ, quả sau khi mua về rửa sạch. Ngâm qua rau với muối trắng rồi bóp thật khô và sạch. 

1kg rau: 60g muối hạt + 20g đường + 3 muỗng giấm + 1l nước (60 độ C)

Thực phẩm phù hợp: Rau, củ, quả.

Lưu ý: Cơ chế hoạt động của muối chua là chuyển hoá đường có sẵn trong thực phẩm thành Acid Lactic. Loại men này giúp ngăn ngừa các bệnh về đường ruột. Tuy nhiên, thực phẩm được muối chua không phù hợp với người có bệnh về dạ dày. 

Hun khói

Hun khói là phương pháp bảo quản món ăn bằng cách sấy khô và làm thẩm thấu các chất tự nhiên từ khói gỗ vào thịt. Khi thịt hơ trên lửa, khói và nhiệt làm thịt săn lại nhưng vẫn giữ được chất dinh dưỡng, độ ngon tự nhiên. 

Cách làm: Sơ chế thịt, ngâm với muối và rửa thật sạch, lau khô thịt. Treo thịt dưới bếp củi, duy trì nhiệt độ từ 30 – 35 độ C. Sau đó tăng nhiệt độ lên ở mức 50 – 55 độ C trong vòng 5 giờ. Kiểm tra sản phẩm chín khoảng 80 – 90% là đủ độ. Bảo quản thịt hun khói trong tủ lạnh và sử dụng lâu dài. 

Thực phẩm phù hợp: Xúc xích, thịt xông khói, lạp xưởng,…

Hút chân không

Thức ăn khi hút chân không sẽ tách biệt với không khí, ức chế sự phát triển của nấm, vi sinh vật có hại. Cách bảo quản bằng công nghệ này đem lại hiệu quả ưu việt hơn so với cách thông thường. Thực phẩm sẽ giữ được độ tươi ngon, đảm bảo mùi, màu sắc và kết cấu của chúng.

Cách làm: Rửa sạch thực phẩm và để ráo nước. Để thực phẩm trong bao chuyên dụng và dùng máy hút chân không hút toàn bộ không khí ra bên ngoài. 

Thực phẩm phù hợp: Hầu hết các loại thực phẩm. 

Sấy khô

Sấy khô là phương pháp làm giảm hoạt động của nước (độ ẩm), ức chế sự phát triển của vi khuẩn. 

Cách làm: Thực phẩm sau khi làm sạch, đem phơi khô dưới ánh nắng mặt trời hoặc máy sấy chuyên dụng. 

Thực phẩm phù hợp: Hải sản, thịt, cá, rau, củ, quả,…

Lưu ý: Đối với trái cây, khi sấy khô làm mất nước trong quả, còn lại hàm lượng đường cao nên ăn nhiều không tốt cho sức khỏe. 

Bên cạnh việc bảo quản thức ăn, các nội trợ cần nắm thêm các nguyên tắc để thức ăn giữ được lâu mà vẫn tươi ngon, an toàn. 

Nguyên tắc khi bảo quản thức ăn

Để bảo quản thức ăn tốt và giữ an toàn vệ sinh, ngoài việc áp dụng đúng phương pháp thì cần biết những nguyên tắc cơ bản sau:

Điều chỉnh nhiệt độ phù hợp

Nhiệt độ trong tủ lạnh được điều chỉnh tùy vào lượng thức ăn đang chứa. Cần lưu ý những vấn đề sau:

• Giảm nhiệt độ nếu tủ chứa quá nhiều thức ăn: Khi thức ăn chiếm hết không gian, khí lạnh trong tủ lưu thông kém và nhiệt độ không đảm bảo, ảnh hưởng đến chất lượng thực ăn. 
• Không điều chỉnh nhiệt độ liên tục: Thức ăn thay đổi nhiệt độ liên tục tạo môi trường cho sinh vật có hại phát triển nhanh, sản sinh ra độc tố và làm hỏng thức ăn. 

Không bảo quản lẫn lộn thực phẩm

Cần ghi hạn sử dụng trên các hộp bảo quản thực phẩm. Thức ăn có hạn sử dụng gần nhất nên bỏ ra phía cửa tủ. Bên cạnh đó, thực phẩm dễ hư hoặc hạn sử dụng ngắn nên để ở vị trí dễ tìm, tránh để quên khiến chúng bị hỏng, lãng phí thực phẩm. 

Vệ sinh tủ lạnh, nơi bảo quản thực phẩm thường xuyên

Vệ sinh tủ lạnh ít nhất 1 lần/tuần để đảm bảo sự sạch sẽ, gọn gàng. Điều này giúp loại bỏ mùi hôi của thực phẩm, loại bỏ ổ trú ngụ của vi khuẩn trong tủ.

Lau sạch phần đọng đá trong tủ vì chúng được tạo từ nước ở thực phẩm từ trước, chứa nhiều vi khuẩn và làm ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm về sau. 

Bọc kín đồ ăn trước khi đưa vào tủ lạnh

Bọc kín thức ăn sẽ bảo vệ được hàm lượng dinh dưỡng có trong thực phẩm. Dù để ở ngăn mát hay ngăn lạnh, cần bọc kín thực phẩm trước khi bảo quản. Đặc biệt với thực phẩm nóng, cần làm nguội mới cho vào tủ lạnh. Thực phẩm có mùi cần đậy kín bằng hộp trước khi bỏ tủ tránh ảnh hưởng đến các thức ăn khác. 

Không để thực phẩm bên ngoài qua 1 đêm

Thực phẩm đã nấu hoặc chế biến với gia vị không nên để bên ngoài, đặc biệt là qua đêm, đây là điều kiện cho các vi sinh vật có hại phát triển mạnh mẽ dẫn đến thức ăn bị ôi thiu, không đảm bảo vệ sinh, đặc biệt là khi hâm nóng lại để ăn gây ảnh hưởng sức khoẻ. 

Phân biệt thực phẩm không nên bảo quản trong tủ lạnh

Thực phẩm như bánh mì, tỏi, hành tây, khoai tây, cà chua chín,…không nên bảo quản trong tủ lạnh vì sẽ làm biến đổi tính chất của chúng. Đối với mật ong nên đựng trong lọ thuỷ tinh và cất ở tủ đồ khô. Các sản phẩm như tỏi, hành tây và các loại củ nên đựng trong rổ, để ở nơi khô thoáng để bảo quản. 

Bảo quản thực phẩm đúng cách sẽ giữ được độ tươi ngon và chất dinh dưỡng vốn có trong thức ăn. Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp các nội trợ bảo quản thức ăn tốt hơn, đảm bảo an toàn vệ sinh và sức khỏe cho gia đình.