Tác hại của bụi mịn pm2.5 và cách giảm thiểu tác hại của bụi mịn

Bụi mịn PM2.5 là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí và tác động tiêu cực đến sức khỏe con người. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết đến nguồn gốc gây ra chúng cũng như cách khắc phục hiệu quả. 

Bụi mịn là gì và bụi mịn pm2.5 là gì?

Bụi mịn có tên tiếng Anh là Particulate Matter (viết tắt là PM) và có kích thước siêu nhỏ. Nó gồm các phân tử vô cơ/hữu cơ ở dạng lỏng hoặc rắn bay lơ lửng trong khí. Loại bụi này xuất hiện chủ yếu do khói của việc đốt cháy các nhiên liệu hữu cơ trong hoạt động sản xuất, khí thải của phương tiện giao thông hay cháy rừng,…

Về bản chất, bụi mịn khó nhìn thấy bằng mắt thường và có kích thước tính bằng đơn vị micromet. Trong đó, loại bụi PM2.5 được “gắn” cảnh báo nguy hiểm mức độ cao vì dễ dàng thâm nhập qua đường hô hấp. Chúng là những hạt bụi li ti được tạo bởi cacbon, nitơ và nhiều hợp chất kim loại. Kích thước khoảng từ 1.0 – 2.5 micron (nhỏ hơn khoảng 20 – 30 lần so với tóc).  

Vậy đâu là nguyên nhân gây ra loại bụi nguy hiểm này?

Nguyên nhân bụi mịn

Bụi mịn nói chung và bụi mịn PM2.5 nói riêng có trong không khí đều bắt nguồn từ 2 nguyên nhân chính.

Nguyên nhân tự nhiên

• Cháy rừng: Biến đổi khí hậu đột ngột và cả sự tàn phá của tự nhiên đã dẫn đến bùng phát nhiều vụ cháy rừng trên toàn thế giới. Một lượng lớn bụi mịn phát tán trong và sau quá trình này làm ô nhiễm không khí nặng nề. 
• Bụi thiên nhiên: Các hiện tượng phun trào núi lửa, sa mạc,… cũng góp phần lớn tạo nên bụi mịn trong không khí. 
• Giao mùa: Thời điểm giao mùa vào các tháng 10 – 12 trong năm thường xuất hiện sương mù dày đặc. Lớp sương này tích tụ trong các khu vực thành phố tạo thành một lớp bụi dày (bụi siêu mịn, bụi mịn) gây hại đến sức khỏe. 

Nguyên nhân nhân tạo

• Khí thải giao thông: Các phương tiện giao thông sản sinh lượng lớn khí thải và cát bụi cuốn theo khi di chuyển. 
• Sinh hoạt: Một số nơi sử dụng bếp củi, bếp than nấu nướng đã làm gia tăng đáng kể bụi.
• Sản xuất công nghiệp: Các khu công nghiệp, nhà máy, nhà xưởng thải ra môi trường lượng khói và chất thải độc hại. 
• Xây dựng: Quá trình xây dựng cầu đường, công trình nhà ở, cao ốc,… cũng là nguyên nhân gây ra bụi mịn và tác động tiêu cực đến không khí. 
• Rác thải: Sự gia tăng mạnh mẽ của dân số kéo theo lượng rác thải con người xả ra tự nhiên ngày một lớn. Chúng tích tụ và sản sinh ra vi khuẩn, bụi mịn gây ảnh hưởng đến luồng không khí hít thở mỗi ngày. 

Bụi mịn xuất hiện không chỉ do các nguyên nhân tự nhiên mà còn từ những hoạt động con người gây ra. Chính điều này đã dẫn đến nhiều tác hại đáng báo động xung quanh cuộc sống chúng ta.

Tác hại của bụi mịn

Bụi mịn gây bệnh gì và có tác hại như thế nào là băn khoăn của nhiều người. Chúng gây ra hiện tượng dị ứng da, ngứa ngáy khó chịu do chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh. Nếu tiếp xúc với lượng bụi PM2.5 nhiều còn có thể gặp các triệu chứng viêm mũi, đau mắt hay các bệnh lý về tai mũi họng. 

Thêm vào đó, loại bụi này là mối nguy hại lớn khi dễ hấp thụ chất độc và mang theo vi khuẩn, virus ngoài môi trường. Chính vì vậy, khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tiềm tàng độc tố ngầm và làm suy giảm hệ miễn dịch của người tiếp xúc bụi mịn. Thông qua đường hít thở, PM2.5 theo đường dẫn khí, bám và tích tụ vào bề mặt phổi. Theo thời gian, chúng còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến phổi con người. 

Bên cạnh đó, bụi mịn PM2.5 phá hủy và đẩy nhanh quá trình Apoptosis – một cơ sở sinh bệnh học quan trọng của tim mạch. Do đó, người bệnh tim nếu hít phải lượng lớn bụi mịn sẽ có nguy cơ tử vong cao và dễ kéo theo hệ lụy mắc thoái hóa não. 

Đặc biệt, các nhà nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, do chứa nhiều hợp chất kim loại mà bụi mịn PM2.5 còn là nguyên nhân gây ung thư. Trường hợp phức tạp hơn còn gia tăng tỷ lệ biến đổi gen ở con người. 

Để phòng ngừa mắc phải những hệ quả này, tìm hiểu giải pháp giảm thiểu bụi mịn là việc làm cấp bách. 

Cách giảm bụi mịn trong nhà

Với những tác hại kể trên, nắm chắc những kiến thức giảm bụi mịn trong nhà sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe gia đình mình.

Máy hút bụi mịn

Một trong những cách xử lý hiệu quả những loại bụi siêu nhỏ và khó thấy bằng mắt chính là dùng các loại máy hiện đại. Trang bị một chiếc máy lọc không khí hay máy hút bụi có khả năng lọc sạch vi khuẩn, nấm mốc và cả bụi siêu mịn như PM2.5, PM1.0 là giải pháp tối ưu. 

Người dùng có thể tham khảo các loại máy cao cấp thuộc thương hiệu Lock&Lock để đảm bảo khả năng lọc bụi mịn kể trên. 

Bên cạnh đó, bạn cũng nên trồng thêm cây xanh trong nhà để tăng khả năng cải thiện chất lượng không khí.

Lắp đặt hệ thống chống bụi, chống côn trùng

Hiện nay, bạn dễ dàng tìm kiếm được đơn vị lắp đặt lớp lưới chống bụi và côn trùng vào cửa sổ. Không chỉ hạn chế được những loại côn trùng gây hại bay vào nhà mà còn giảm thiểu lượng bụi đáng kể. 

Cách làm này vừa giúp bảo vệ sức khỏe gia đình mà vẫn đảm bảo yếu tố thẩm mỹ cho căn nhà của bạn.  

Vệ sinh nhà cửa, vật nuôi sạch sẽ

Nếu có thú cưng trong nhà, hãy thường xuyên dùng dụng cụ vệ sinh làm sạch nơi ở của chúng. Lau dọn, chải lông và hút bụi tại các vị trí vật nuôi hay nằm ngủ để tránh tích tụ bụi bẩn. 

Ngoài ra, luôn giữ cho ngôi nhà sạch sẽ và loại bỏ các vết bụi bẩn cũng là giải pháp bảo vệ nguồn không khí luôn thoáng mát. 

Bụi mịn PM2.5 gây ra nhiều tác hại khôn lường và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nhân loại. Do đó, mỗi người chúng ta nên chủ động bảo vệ mình trước ô nhiễm không khí và góp phần bảo vệ môi trường bằng những hành động như không xả rác, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ,…